Zoeken naar zingeving op creatieve inspiratiedag

26-11-2018

Op vrijdag 16 november vond in Apeldoorn de creatieve inspiratiedag 'Mbo-vakmanschap: het kloppend hart van de zorg' plaats, georganiseerd met de acht ROC's in de regio. Junior beleidsmedewerker Jenny Nijeboer was van de partij en schreef het volgende verslag.

‘No status quo’, lees ik op diverse T-shirts bij binnenkomst in Theater Orpheus. Vandaag staat hier een creatieve inspiratiedag op het programma. Hoe zetten we de ontwikkelkracht van de mbo-student in de zorg beter in, is de vraag die beantwoord moet worden. De shirts van de organisatoren verraden de oplossing stiekem al: het is tijd voor verandering.

Toegegeven, het is een veelgebruikte optie om verbetering tot stand te brengen: diep nadenken, uitvoerig discussiëren en een allesomvattend plan van aanpak op schrift stellen. Maar wat als we in plaats daarvan eens allemaal de handen uit de mouwen steken? Als we gewoon beginnen en kleine stappen gaan zetten? Wie weet tot welke verrassende uitkomsten dat leidt! Daarom gaan we vandaag in Apeldoorn weinig stilzitten en toehoren, en juist vooral veel doen.

Passie voor breien
Viattence-bestuurder Laurent de Vries zet meteen de toon. Bij de Veluwse ouderenzorginstelling draait het niet om systemen, maar om mensen. De focus ligt op wat iemand nog wel kan, in plaats van wat niet meer gaat. Een bewoner met dementie kan bijvoorbeeld haar passie voor breien delen. Zingeving is daarbij het toverwoord.

Welke rol mbo-vakmanschap daarbij kan spelen, mogen de aanwezigen vervolgens zelf ontdekken. We gaan aan de slag met Dutch Design Thinking! Studio Why, die ons vandaag begeleidt, licht het ochtendprogramma toe. Met behulp van Customer Design brengen we de problemen en wensen van de studenten in kaart en formuleren we een eigen vraagstelling. Hiervoor zijn we ingedeeld in 48 teams, verdeeld over drie thema’s met elk een eigen kleur.

  • Blauw: gepersonaliseerd leren
  • Rood: naadloze aansluiting tussen praktijk en school
  • Geel: ontwikkelkracht van de student

Er is per groep voor een mooie afwisseling aan achtergronden gezorgd, zodat iedereen optimaal van elkaars inzichten leert. Samen nemen we de behoefte van de studenten onder de loep.

Minder zenden
Ik mag meedoen met een team van Thema Rood. Zowel de groepsleden uit het onderwijs als het werkveld erkennen het belang van het onderwerp. Die aansluiting tussen school en zorginstelling kan zeker beter voor studenten! Meteen drijven allerlei ideeën boven over de problemen en wat er allemaal anders moet. Gelukkig kunnen we deze opvattingen ook toetsen aan de praktijk, want de aanwezige studenten schuiven met plezier aan om hun ervaringen te delen. Zij zien onder meer een gemiste kans in alle technologische kennis die ze op school opdoen, maar waarmee ze in de praktijk nog niet terechtkunnen.

Team aan het werk tijdens inspiratiedag 'Het kloppend hart van de zorg' 161118
Een team luistert aandachtig naar de inbreng van een student. Op de achtergrond kijkt een trendwatcher mee. Foto: Marijke Mosterman

Naast studenten mogen we ook trendwatchers raadplegen. Zes mannen in een vrolijk pak helpen de teams eens vanuit een ander perspectief te kijken en niet bekneld te raken in een denkkader. In ons gesprek benadrukt de trendwatcher eveneens de waarde van alle technische mogelijkheden. Niet alleen op stage, maar ook in het onderwijs. Tegenwoordig kan een student lesstof op elke mogelijke plek tot zich nemen. Kan er dan op school niet meer ruimte komen om minder te zenden en meer in gesprek te gaan? Om te zoeken naar drijfveren? Opnieuw blijkt zingeving de kern.

Ineens ruikt het overal naar panini’s en blijkt het al lunchtijd te zijn. Zijn de teams tot nu toe op de goede weg? Ik besluit eens bij een trendwatcher te informeren. “Ik zie alleen maar energieke en enthousiaste mensen”, vat trendwatcher Tim de ochtend samen. “Al was iedereen ook nog zoekende. Voor vanmiddag hoop ik dat de teams zich niet meteen op één oplossing voor hun probleem storten, maar meerdere mogelijkheden verkennen en zo voor diversiteit zorgen.” Zou dat lukken?

Van kwantiteit naar kwaliteit
Concept Design moet uitkomst bieden. Maar voordat deze aanpak wordt uitgelegd, gooien we in de statige schouwburg, met volle buik en al, ballonnen over. Eerst houd je als tweetal een ballon hoog, daarna is de gehele zaal ervoor verantwoordelijk dat geen enkel exemplaar de grond raakt. De les? Voor creativiteit moet je samen zorgen, en dat is helemaal niet zo makkelijk.


Ballonnen hooghouden, dat is nog niet zo eenvoudig. Foto: Lieke van den Oord

De teams gaan weer fanatiek aan het werk. Bedenk vanmiddag zo veel mogelijk oplossingen voor je vraag, minstens honderd, is de oproep. Kwantiteit leidt tot kwaliteit. Na-apen? Graag zelfs. Wat leert een succesvol bedrijf jou? Hoe raarder, hoe beter. Als je groepsleden in de lach schieten omdat je suggestie wel erg vergezocht lijkt, ben je op de goede weg. Alle creatieve ideeën onderzocht en de gouden optie geselecteerd? Bouw dan je oplossing in Lego. Per thema pitchen twee teams hun ideeën, waarna een wijze jury de winnaar zal aanwijzen.

Die jury blijkt aan het eind van de middag niet één, maar twéé winnaars te kiezen. Het thema van de eerste winnende pitch? Een Tinder voor het matchen van docent-coaches aan studenten via een matchfix-automaat. Kampioen twee wil een leerdorp en leercommunicty ontwikkelen waar je het werk kiest dat bij je past. Ik vind het mooi dat er twee winnaars zijn, want het past goed bij deze dag waarop buiten de lijntjes mag worden gekleurd. Waarop iedereen die dat wil, een staande ovatie krijgt. En waarop elke aanwezige de kracht van energie en enthousiasme ervaart en vrolijk het weekend tegemoet treedt.

Gezien en gehoord
Tot slot nog even naar de hoofdrolspelers van vandaag. Hoe blikken de studenten terug? Ontzettend positief, zo blijkt als ik enkelen om hun mening vraag. “Er werd goed naar ons geluisterd”, stelt de een. “Eindelijk!” verzucht haar buurvrouw haast. “Super dat we inspraak hadden en dat de teams zo veel ideeën hebben. Dat geeft ons ook weer inspiratie.” Allemaal zijn ze het erover eens: ze zijn blij om gezien en gehoord te worden.

En dat is misschien wel het belangrijkste stukje van de puzzel hoe we de ontwikkelkracht van studenten versterken. Bevraag elkaar, zonder oordeel. Wees nieuwsgierig naar de drijfveren van de ander, en denk niet te snel dat je wel weet hoe iemand iets ziet. Ga op zingevingsexpeditie en bepaal hoe we sámen voor verbetering zorgen. Want in je eentje die verrekte status quo veranderen, dat lukt helemaal niemand.

Robert de Groot maakte een visuele samenvatting van de dag. Klik hier om de afbeelding in het groot te bekijken.

Oproep: alle creatieve ideeën verzamelen!
Was u aanwezig op de inspiratiedag? Dan horen we heel graag welke ideeën úw groep heeft bedacht. Zo kunnen we actief aan de slag om de suggesties een vervolg te geven. Stuur daarvoor, onder vermelding van de groepskleur, een e-mail naar Marieke Zwier, projectmedewerker Onderwijs. Alvast hartelijk dank!