De Zweedse vrachtwagenproducent bedacht lean manufacturing niet zelf, maar keek de kunst af van Toyota, dat naam heeft gemaakt met deze werkwijze. Toyota is al jaren het best renderende automobielbedrijf ter wereld, volgens Bannink. Toen Scania in de jaren ’90 van de vorige eeuw problemen ondervond met de introductie van nieuwe producten en de hardere concurrentie, attendeerde een adviseur de onderneming op de aanpak van de Japanse autofabrikant. 

In de lakstraat wordt daarom niet gebatcht, zoals hij het noemt. Dat wil zeggen dat onderdelen voor klanten die dezelfde kleur willen, niet tegelijkertijd worden gespoten, maar dat het spuitwerk per order wordt afgehandeld. Wisselen van kleur is met de uiterst moderne lakstraat van Scania heel eenvoudig. "Zo kunnen wij efficiënt werken, zonder verspilling", zegt Bannink. 

Scania houdt voorraden zo klein mogelijk. Pieken en dalen in de productie vangt het bedrijf op met 'een schil' van flexibele arbeidskrachten. Fabriek en werkplekken zijn overzichtelijk. Bannink: "Als wij niet zien wat er gebeurt, kunnen we er ook de verspilling niet uithalen." 

Lean manufacturing vraagt een gedragsverandering van werknemers en vooral van leidinggevenden. "Je moet het mogelijk maken dat medewerkers ideeën en problemen zo snel mogelijk bespreken. 

Leidinggevenden moeten stimuleren, coachen en motiveren. Ze moeten veel op de werkvloer zijn."

Steeds meer zorginstellingen zijn geïnteresseerd in deze werkwijze, heeft Bannink gemerkt. "Lean manufacturing zou naar zijn mening kunnen bijdragen aan patiëntgerichter denken en organiseren. Een eerste stap zou kunnen zijn dat ziekenhuizen meer informatie geven aan mensen in wachtkamers. Waarom moeten ze wachten? Hoe lang duurt het nog voordat ze aan de beurt zijn? Volgende stap is reductie van die wachttijd."

Bannink wijst ook op de ‘oogstraten’ die ziekenhuizen organiseren waarbij patiënten die een staaroperatie moeten ondergaan zoveel mogelijk op dezelfde dag worden geholpen. Die ‘straatjes’ worden nu vaak ingericht rondom de arts, niet rond de patiënt. "Mogelijk bedien je patiënten beter met een arts die elke werkdag tien staaroperaties verricht, dan met een arts die één dag per week vijftig ingrepen doet. Wellicht is die constantere werkbelasting ook plezieriger voor ander personeel."

Bannink: "Het begint bij het kijken naar het probleem vanuit lean. Je moet zaken constant proberen te verbeteren, telkens nadenken over hoe het anders kan." •

Kom kijken bij Scania

WGV Zorg en Welzijn organiseert op 10 februari 2014 een studiebezoek aan de fabriek van Scania Production in Zwolle waarbij u volop inspiratie kunt opdoen in de wereld van ‘lean manufacturing’. Het programma is samengesteld voor bestuurders uit de sector zorg en welzijn. Naast een fabrieksbezoek kunt u een presentatie bijwonen over leiderschap in lean manufacturing. Ook is er gelegenheid om met deelnemende bestuurders te netwerken. 

Deelnemen? Maak uw belangstelling kenbaar door uw contactgegevens inclusief organisatienaam en functie door te geven aan: [email protected]

Let op, het aantal plaatsen is beperkt, wees er dus snel bij en noteer deze datum in uw agenda!