Cijfers en feiten
In het maatschappelijke debat wordt uitgebreid gediscussieerd over de voor- en nadelen van zelfstandige zorg- en welzijnsprofessionals (zzp’ers) en de impact ervan op patiënten/cliënten, organisaties, werknemers en de zelfstandigen zelf. Maar hoe ervaren zzp’ers zelf het werken in zorg en welzijn? Om hun stem te horen, is er in mei en juni van 2023 voor het eerst een grootschalige enquête gehouden onder zzp’ers. De resultaten van deze meting zijn in december ’23 bekend gemaakt, waarbij AZW voor elke branche een infographic heeft gemaakt met de belangrijkste cijfers. Eind januari 2024 is er een uitgebreide publicatie over dit onderzoek verschenen, waarin meer diepgang wordt gegeven.
Ongeveer 2.700 zzp’ers hebben deelgenomen aan het onderzoek, wat een aanzienlijke omvang is in vergelijking met eerdere onderzoeken naar zelfstandigen. De zzp’ers kregen een uitgebreide vragenlijst voorgelegd, waarin hun motieven om zelfstandig te worden, de manier waarop ze werken voor opdrachtgevers, hun taken en hun beleving van het werk aan bod kwamen. In de publicatie “Zzp’ers in zorg en welzijn aan het woord” staan de resultaten van dit onderzoek, waarin antwoorden worden gegeven op de werksituatie, opleiding en ontwikkeling en hoe zzp’ers hun werk ervaren.

Vergelijking resultaten zzp’ers met werknemers
Wat deze enquête bijzonder maakt, is dat deze bijna gelijktijdig is uitgevoerd met de enquête onder werknemers. Bovendien zijn in de vragenlijst voor zzp’ers veel van dezelfde vragen gesteld als aan werknemers. De gecombineerde resultaten van deze twee onderzoeken bieden daarmee een basis om zzp’ers in de sector te vergelijken met werknemers in loondienst.
Opvallende uitkomsten
Wat opvalt is dat de keuze voor het zzp-schap voornamelijk wordt bepaald door de wens om zelf te kunnen kiezen wanneer en hoeveel er gewerkt wordt. Bij vergelijking met de uitkomsten vanuit de werknemersenquête, valt op dat zzp’ers over het algemeen positiever scoren. Ze ervaren meer vrijheid in hun werk en hebben een betere werk-privé balans, zoals verwacht.


Interessant is ook de analyse waarin gekeken is naar de relatie tussen de redenen om voor zzp-schap te kiezen, zoals vrijheid en de factoren die het werkgeluk bepalen. Hieruit blijkt dat de redenen voor het zzp-schap niet overeenkomen met de factoren die werkgeluk beïnvloeden. Zowel zzp’ers als werknemers worden juist blij van de inhoud van het werk.
Deelnemers meting
Het bevraagde zzp-panel bestond uit artsen, therapeuten en gespecialiseerd verpleegkundigen (40%), 16% specialisten op maatschappelijk gebied, 11% verzorgenden en helpenden en 11% vakspecialisten in de gezondheidszorg. 90% van de ondervraagden bevond zich in het primaire proces. Voor de meting heeft het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) een steekproef getrokken uit 91 duizend zelfstandig ondernemers die de sector telt. De cijfers zijn gebaseerd op een respons van 2.700 zzp’ers.
Belangrijkste cijfers per branche in één oogopslag
AZW maakte per branche in de sector zorg en welzijn een overzichtelijke infographic met de kerncijfers van de meting.
Meer weten?

Johan Stubbe
Adviseur arbeidsmarkt